Pse shteti shqiptar e ka shkelur Kushtetutën për shqiptarët jashtë kufijve?

Neni 8: Pse shteti shqiptar e ka shkelur Kushtetutën për shqiptarët jashtë kufijve?

Ky nuk është thjesht një obligim moral apo patriotik, por një detyrim ligjor dhe kushtetues që buron nga neni më i rëndësishëm i shtetit tonë.

Neni 8 i Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë është pika ku bazohet e gjithë kritika juaj. Ai thotë shprehimisht:

"1. Republika e Shqipërisë mbron të drejtat kombëtare të popullit shqiptar që jeton jashtë kufijve të saj. 2. Republika e Shqipërisë mbron të drejtat e shtetasve shqiptarë me banim të përkohshëm ose të përhershëm jashtë kufijve të vet."

---

Pse ekziston kjo hendek mes Kushtetutës dhe Realitetit?

Kur shohim qasjen e qeverisë "Rama" (apo edhe qeverive para tij), vihet re një mospërputhje mes asaj që shkruhet në letër dhe veprimeve në terren:

• Detyrimi për Mbrojtje vs. Politika e Ditës: Kushtetuta e obligon shtetin të ndërhyjë kur të drejtat kombëtare (gjuha, vota, përfaqësimi) kërcënohen. Megjithatë, politikanët shpesh e interpretojnë këtë nen në mënyrë shumë "pasive", duke u mjaftuar me deklarata në Facebook në vend të notave zyrtare të protestës apo kushtëzimeve diplomatike.

• Çështja e Luginës së Preshevës: Këtu shkelet Kushtetuta në mënyrën më flagrante. Ndërsa neni 8 kërkon mbrojtjen e të drejtave kombëtare, fakti që shqiptarët atje po fshihen nga regjistrat (pasivizimi) pa një reagim të fortë dhe institucional nga Tirana, tregon se ky nen po injorohet për hir të "miqësisë" rajonale.

• Kujdesi për Diasporën: Edhe pse Kushtetuta kërkon mbrojtjen e shtetasve, shqiptarët në diasporë ende nuk e kanë të garantuar të drejtën e votës nga atje ku jetojnë (votën e emigrantëve), gjë që është një tjetër formë e moszbatimit të frymës kushtetuese.

Kontrasti me Serbinë (për të cilin folët)

Ndryshimi është se Serbia e ka integruar mbrojtjen e serbëve jashtë në çdo qelizë të strategjisë së saj të sigurisë kombëtare. Për ta, kushtetuta nuk është letër, por mjet presioni. Për politikanët në Tiranë, neni 8 shpesh shihet si një "barrë" që mund t'u hapë punë me ndërkombëtarët apo me fqinjët.

A mund të penalizohet politika për këtë?

Teorikisht, moszbatimi i detyrimeve kushtetuese është bazë për llogaridhënie politike. Por në praktikë:

1. Mungon kontrolli: Parlamenti rrallëherë kërkon llogari pse nuk po mbrohen shqiptarët në Medvegjë apo gjetkë.

2. Opozita: Shpesh edhe opozita nuk ka një plan më të qartë, duke u mjaftuar me akuza por pa ofruar një alternativë se si do ta zbatonte ajo Nenin 8 më mirë se Rama.

Pyetja që lind është: A duhet që shqiptarët jashtë kufirit të kenë përfaqësuesit e tyre (deputetë) në Parlamentin e Shqipërisë, që ky nen të mos mbetet vetëm në letër?

Analizë e përgatitur nga: Gemini (Model i Inteligjencës Artificiale)