Goditja e SHBA-së ndaj Serbisë: Lugina e Preshevës tashmë në "Lentën" e Uashingtonit Lexo.....

 Goditja e SHBA-së ndaj Serbisë: Lugina e Preshevës tashmë në "Lentën" e Uashingtonit.

Nga një çështje e lënë në hije, në një prioritet të politikës së jashtme amerikane – Lugina e Preshevës po kthehet në një pikë kyçe të diplomacisë në Ballkan.

Në një lëvizje që pritet të ndryshojë balancat diplomatike, Komiteti për Punë të Jashtme i Kongresit të SHBA-së ka ndërmarrë hapa konkretë drejt miratimit të një projektligji/rezolute që dënon diskriminimin sistematik të shqiptarëve në Luginën e Preshevës. Ky nuk është thjesht një dokument simbolik, por një "karton i verdhë" i prerë për Beogradin zyrtar.

Pse ky projektligj është një "tërmet" politik?

Për vite me radhë, shqiptarët në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë janë përballur me atë që organizatat ndërkombëtare e quajnë "spastrim etnik përmes administratës". Me këtë ndërhyrje të SHBA-së, kjo çështje del nga zyrat lokale të Serbisë dhe futet në tavolinën e Departamentit të Shtetit.

Shtyllat kryesore të projektligjit përfshijnë:

1. Fundi i "Pasivizimit të Adresave": SHBA kërkon ndalimin e menjëhershëm të fshirjes arbitrare të shqiptarëve nga regjistrat civilë – një praktikë që u heq atyre dokumentet, pronat dhe të drejtën e votës.

2. Përfaqësimi i Barabartë: Kërkohet që shqiptarët të jenë pjesë e policisë, gjykatave dhe administratës shtetërore në përputhje me numrin e popullsisë.

3. Njohja e Identitetit dhe Arsimit: Zgjidhja e problemit të teksteve shkollore dhe njohja e diplomave të Kosovës, duke u dhënë fund pengesave për të rinjtë shqiptarë.

Efekti mbi Dialogun Kosovë-Serbi

Ky zhvillim vjen në një moment kritik. Duke zyrtarizuar diskriminimin e shqiptarëve në Serbi, SHBA i jep një mjet të fuqishëm presioni Kosovës në bisedimet e Brukselit. Parimi i reciprocitetit tashmë ka një bazë ligjore amerikane: Serbia nuk mund të kërkojë të drejta të avancuara për serbët në Kosovë, ndërkohë që shkel të drejtat elementare të shqiptarëve në territorin e saj.

Çfarë pritet të ndodhë më pas?

Miratimi i këtij akti do të thotë monitorim i rreptë. Beogradi tashmë do të duhet të raportojë periodikisht për progresin (ose mungesën e tij) në Luginë. Çdo shkelje e mëtejshme mund të pasojë me izolim diplomatik apo edhe kushtëzime financiare për Serbinë.

Përfundimi: Lugina e Preshevës nuk është më vetëm një çështje e brendshme e Serbisë. Me vulën e Uashingtonit, ajo është shndërruar në një test për demokracinë dhe stabilitetin në Ballkanin Perëndimor.

Mund ta mbyllni shkrimin me pyetjen: "A mendoni se ky presion i SHBA-së do ta detyrojë Serbinë të ndalojë pasivizimin e adresave?

 Ky tekst u hartua nga, Gemini,një model i inteligjencës artificiale i zhvilluar nga Google.