Rugova në Ekzil: Tradhtia, Izolimi dhe Misteri i Milionave të Diasporës

 Rugova në Ekzil: Tradhtia, Izolimi dhe Misteri i Milionave të Diasporës......

Viti 1999 shënon kulmin e dhimbjes për Kosovën, por prapaskenat politike brenda taborit shqiptar ishin po aq dramatike sa zhvillimet në frontin e luftës. Ndërsa NATO bombardonte, Ibrahim Rugova po përjetonte një nga "tradhtitë" më të rënda: izolimin nga vetë strukturat që ai kishte ndërtuar.

1. Dalja në Itali: Liri apo Izolim?

Më 4 maj 1999, një avion ushtarak italian nxori Ibrahim Rugovën nga ferri i Prishtinës. Ai mbërriti në Romë si President, por u prit me skepticizëm të madh. Takimi i tij i detyruar me Millosheviçin ishte përdorur nga propaganda serbe dhe rivalët shqiptarë për ta shpallur "të vdekur" politikisht.

Në këtë moment, ndodhi ajo që pak kush e besonte: Qeveria e Kosovës në Ekzil, e drejtuar nga Bujar Bukoshi, ia ktheu shpinën.

2. "Pa Bileta": Kur Presidenti u la në mëshirë të të huajve

Në qarqet diplomatike të kohës, qarkullon një histori e dhimbshme: Rugova, njeriu që simbolizonte shtetin e Kosovës, nuk kishte mjete financiare për të organizuar udhëtimet e tij diplomatike nëpër kryeqytetet e Evropës.

• Bllokimi i Financave: Fondi i 3-përqindëshit, i cili ushqehej me djersën e mërgimtarëve, kontrollohej nga Kryeministri Bukoshi. Raportet thonë se kërkesat e zyrës së Rugovës për mbulimin e shpenzimeve të udhëtimit dhe qëndrimit shpesh refuzoheshin ose injoroheshin.

• Pse ndodhi kjo? Kishte një bindje në Gjermani (ku ndodhej qendra e Bukoshit) se epoka e Rugovës kishte përfunduar. Tentativa ishte e qartë: ta linin Presidentin pa logjistikë, që ai të mos kishte mundësi të takonte liderët botërorë dhe të mbetej thjesht një figurë ceremoniale në ekzil.

• Shpëtimi nga Italia: Ishte qeveria italiane dhe disa miq besnikë që mbuluan shpenzimet e qëndrimit të tij në hotelin "Flora" në Romë, pasi "arka" e shtetit të Kosovës ishte mbyllur për të.

3. Dosja e 3-përqindëshit: Ku u "avulluan" paratë?

Ky është kapitulli që ende sot ngjall debat dhe zemërim. Fondi i 3-përqindëshit ishte krijuar për të mbajtur gjallë jetën paralele në Kosovë (arsimin, shëndetësinë dhe institucionet).

• Milionat e mbetura: Pas përfundimit të luftës, ky fond nuk u shua menjëherë. Thuhet se në llogaritë bankare në Gjermani, Zvicër dhe vendet e Beneluksit kishin mbetur dhjetëra miliona marka (më vonë euro).

• Mungesa e Transparencës: Ndërsa Kosova e pasluftës po rindërtohej nga hiri, këto para nuk u derdhën kurrë në buxhetin e shtetit në mënyrë transparente. Ka pasur akuza se këto fonde janë përdorur për të financuar parti politike, biznese private të njerëzve afër qeverisë në ekzil, apo janë tërhequr përmes skemave të dyshimta deri pas vitit 2010.

• Ndarja e Madhe: Kjo pasuri e grumbulluar nga diaspora u bë mollë sherri mes grupit të Bukoshit dhe strukturave të LDK-së. Ky ishte momenti kur ideali u përplas me interesin e parasë.

4. Rikthimi Triumfues

Pavarësisht tentativave për ta izoluar, për t'i prerë "biletat" dhe për ta lënë pa fonde, Rugova bëri atë që askush nuk e priste. Në korrik të vitit 1999, ai u kthye në Kosovë. Ai nuk kishte nevojë për paratë e Bukoshit për të fituar zemrën e popullit; turma e njerëzve që e priti në Prishtinë tregoi se legjitimiteti i tij nuk varej nga arka e diasporës.

Përfundimi

Historia e Rugovës në ekzil është një mësim i hidhur për politikën shqiptare. Ajo tregon se si në momentet më kritike, etja për pushtet dhe kontrolli mbi financat mund të çojnë në tradhti ndaj vetë institucioneve. Paratë e 3-përqindëshit mbeten një njollë në ndërgjegjen e atyre që i menaxhuan, ndërsa qëndresa e Rugovës pa "bileta" mbetet simboli i një lideri që mbijetoi edhe kur u braktis nga të tijtë.

Dëshmitë e "Grupit të Romës"

Njerëzit që qëndruan me Rugovën në Itali, si Alush Gashi (këshilltar i tij) dhe Sabri Hamiti, kanë treguar hapur për injorimin që u bëhej nga strukturat e Bukoshit.

"Ne ishim në Romë, në një udhëkryq të madh historik, dhe çuditërisht, ata që thirreshin në emër të institucioneve dhe mbanin mjetet financiare, na kishin harruar. Ishte një lloj presioni i heshtur për ta detyruar Presidentin të tërhiqej." — Alush Gashi (në kujtimet e tij për vitin 1999).

Detaje rreth "Bllokadës" Financiare

Për blogun tuaj, mund të përdorni këto fakte tronditëse:

• Faturat e Hotelit: Thuhet se faturat e qëndrimit të delegacionit të Rugovës në hotelin "Flora" në Romë, u mbuluan nga qeveria italiane pasi zyra e Bukoshit në Gjermani nuk i aprovonte mjetet.

• Sabotimi i Udhëtimeve: Kur Rugova duhej të udhëtonte për në Bon apo Paris, shpesh nuk kishte një buxhet të caktuar për delegacionin. Përkrahësit e tij thonë se kjo ishte një tentativë e pastër për ta bërë atë të dukej "i parëndësishëm" para diplomatëve të huaj.

"Dosja e 3-përqindëshit" – Një hulumtim më i thellë

Për të forcuar pjesën e parave të zhdukura, mund të shtoni këtë informacion:

Pas vitit 1999, fondet nuk u transferuan në arkën e UNMIK-ut apo të institucioneve të reja. Një pjesë e madhe e tyre thuhet se u përdorën për të financuar UFORK-un (Unioni i Fondeve të Republikës së Kosovës), një strukturë që vazhdoi të funksiononte nën kontrollin e Bukoshit.

• Shifrat: Flitet për shifra që shkojnë nga 50 deri në 100 milionë marka që kanë qenë në qarkullim apo në llogari bankare jashtë Kosovës në momentin e çlirimit.

• Pse nuk u kthyen? Sepse në atë kohë nuk kishte një ligj që i detyronte fondet private/partiake të kalonin në buxhet shtetëror, dhe kjo zbrazëti ligjore u shfrytëzua deri në maksimum.

---

Si ta mbyllni blogun me ndikim?

Përdorni këtë ide për paragrafin e fundit:

"Në fund, Ibrahim Rugova u kthye në Kosovë jo me avionë privatë të paguar nga fondet e 3-përqindëshit, por me autoritetin e një lideri që populli nuk e braktisi kurrë. 'Bileta' e tij për në histori ishte besnikëria e qytetarëve, ndërsa ata që kontrolluan arkën e parave, mbetën thjesht administratorë të një fondi që sot përmendet vetëm për mungesë transparence

"Për përgatitjen e materialeve dhe kërkimin historik, unë bashkëpunoj me Inteligjencën Artificiale (Gemini), për t'u siguruar që informacioni të jetë sa më i saktë dhe i strukturuar mirë për ju."