Dokumenti “Top Secret 2” në telefonin e Fatmir Shehollit: Çfarë thuhet për financimin e xhamive në Kosovë?

 Një dokument i emërtuar “Top Secret 2”, i gjetur në telefonin e Fatmir Shehollit dhe i përfshirë në aktakuzën e Prokurorisë Speciale të Kosovës, përshkruan një skenar të pretenduar për financimin dhe zgjerimin e rrjetit të xhamive dhe shkollave islame në Kosovë. Dokumenti përmend edhe ndikimin në media, sport, muzikë e politikë dhe, sipas Prokurorisë, paraqet një plan më të gjerë për destabilizimin e Kosovës dhe dëmtimin e pozitës së saj ndërkombëtare. Por çfarë thotë realisht dokumenti dhe çfarë është ende vetëm pretendim i Prokurorisë?

Një dokument i gjetur në telefon

Më 25 gusht 2026, pas ngritjes së aktakuzës ndaj Fatmir Shehollit për spiunazh dhe shantazh, në publik u bënë të njohura pjesë të një materiali të cilin Prokuroria Speciale e Kosovës e konsideron provë relevante në rastin e tij.

Bëhet fjalë për një fotografi me mbishkrimin “Top Secret 2”, e gjetur gjatë ekzaminimit të telefonit celular të Shehollit. Sipas raportimeve që citojnë aktakuzën, autoritetet kanë analizuar 20.914 fotografi dhe imazhe të ruajtura në telefon dhe në mesin e tyre kanë identifikuar këtë material në gjuhën serbe, të shënuar si konfidencial.

Sipas aktakuzës, më 5 gusht 2025, Sheholli ia kishte dërguar dokumentin një personi të identifikuar si “Viktor Makedonija”, ndërsa dokumenti kishte shënimin “CONFIDENTIAL”. Prokuroria e përdor këtë fakt, së bashku me prova të tjera, për të argumentuar natyrën e kontakteve të Shehollit me strukturat e shërbimit informativ serb BIA.

Këtu duhet bërë një dallim i rëndësishëm: fakti që dokumenti është gjetur në telefon dhe se Prokuroria e ka përfshirë në aktakuzë nuk do të thotë automatikisht se çdo pretendim i përmbajtur në të është provuar si fakt. Vërtetësia, origjina, qëllimi dhe pesha provuese e dokumentit do të vlerësohen në procesin gjyqësor.

Çfarë thuhet për financimin e xhamive?

Pjesa më e debatueshme e dokumentit lidhet me financimin e objekteve fetare.

Sipas tekstit të publikuar nga mediat që kanë raportuar për aktakuzën, dokumenti përshkruan një skenar ku, pas një marrëveshjeje me persona të cilët teksti i quan “operativë” në Kosovë, do të mblidheshin fonde nga “ambasadat islamike në Beograd” dhe pjesa më e madhe e këtyre parave do të investohej në ndërtimin e xhamive.

Dokumenti, sipas aktakuzës, shkon edhe më tej: xhamitë nuk do të ndërtoheshin thjesht si objekte fetare të shpërndara sipas nevojave të komuniteteve, por do të vendoseshin në vende të dukshme, përfshirë afërsitë e autostradave, shkollave dhe qendrave tregtare. Në fshatrat e mëdha, teksti përmend dyfishimin dhe trefishimin e numrit të xhamive.

Ky është një nga elementët që e bën dokumentin veçanërisht të rëndësishëm për hetimin: ai nuk flet vetëm për ndërtimin e një objekti të veçantë, por përshkruan një strategji të koordinuar, sipas interpretimit të Prokurorisë.

Megjithatë, është thelbësore të mos ngatërrohen dy gjëra: dokumenti përmban një pretendim për burimin e financimit; kjo nuk është e njëjtë me një provë të pavarur se ambasada të caktuara kanë financuar realisht xhami në Kosovë. Për këtë do të duheshin dokumente financiare, transferta bankare, kontrata, regjistra të donacioneve ose prova të tjera të pavarura.

Xhamitë dhe medresetë si pjesë e një plani më të gjerë

Dokumenti nuk ndalet te financimi i xhamive.

Sipas pjesëve të aktakuzës të publikuara në media, ai parashikon edhe zgjerimin e shkollave islame, ose medreseve, në të gjithë Kosovën, përfshirë edhe zonat ku interesi për to pretendohet se është më i ulët. Përmenden konkretisht zona si Mitrovica, Vushtrria, Hani i Elezit, Kaçaniku, Dragashi dhe Prizreni.

Teksti përmend gjithashtu transportimin e fëmijëve dhe të rriturve nga zona të ndryshme drejt vendeve ku, sipas formulimit të dokumentit, feja do të kishte rëndësi më të madhe se përkatësia kombëtare.

Pra, sipas narrativës së dokumentit, synimi nuk do të ishte vetëm rritja e numrit të objekteve fetare. Pretendohet një kombinim i infrastrukturës fetare, arsimit fetar dhe ndikimit social.

Prokuroria e interpreton këtë si pjesë të një plani për zgjerimin e ndikimit të radikalizimit islamik në Kosovë dhe në rajon.

Përfshirja e Shqipërisë etnike dhe e rajonit

Një tjetër element i dokumentit është përmendja e rrjeteve jashtë Kosovës.

Sipas aktakuzës, në këtë aktivitet do të përfshiheshin persona nga Kosova, Maqedonia e Veriut, Bosnja dhe Sanxhaku, ndërsa dokumenti pretendon se persona me ndikim do të angazhoheshin në përhapjen e këtij ndikimi.

Në një pjesë tjetër pretendohet se udhëheqës të bashkësive islame në Serbi, Maqedoni, Bosnje dhe Kosovë ishin “nën kontroll” dhe se përmes tyre synohej përfshirja e shqiptarëve me ndikim në sport, media, muzikë dhe politikë.

Këto janë ndër pretendimet më serioze të dokumentit. Por pikërisht këtu nevojitet edhe më shumë kujdes: nuk mund të nxirret nga ekzistenca e këtij teksti se persona konkretë në Kosovë janë pjesë e një rrjeti të tillë, nëse emrat, lidhjet dhe veprimet e tyre nuk janë provuar me dëshmi të tjera.

Diaspora shqiptare si objekt ndikimi

Dokumenti përmend edhe diasporën shqiptare në Evropën Perëndimore, veçanërisht komunitetet në Zvicër dhe Gjermani.

Sipas tekstit të publikuar nga mediat, në dokument pretendohet se njerëz të lidhur me bashkësitë islame do të vepronin edhe në Zvicër, Gjermani dhe Belgjikë dhe se synimi ishte të krijoheshin ndarje brenda komuniteteve shqiptare jashtë Kosovës.

Në këtë pjesë dokumenti e lidh ndikimin fetar me një objektiv më të gjerë politik: dobësimin e lidhjeve ndërmjet Kosovës dhe diasporës së saj.

Edhe këtu, megjithatë, bëhet fjalë për pretendime të dokumentit, jo për një fakt të vërtetuar gjyqësisht.

“Pas 20 vitesh Kosova do të duket si Kandahar”

Pjesa më e fortë e dokumentit është formulimi që i ka dhënë edhe titullin shumicës së raportimeve.

Sipas aktakuzës, dokumenti parashikon se “pas 20 vitesh Kosova do të duket si Kandahar” dhe pretendon se një gjendje e tillë do të ndikonte në mënyrën se si fuqitë perëndimore e shohin Kosovën. Sipas skenarit të përshkruar, Perëndimi do të ndryshonte qëndrimin ndaj Kosovës dhe do të krijoheshin kushte për kthimin e saj nën juridiksionin e Serbisë.

Ky formulim është politikisht shumë i rëndë, sepse e paraqet fenë jo si qëllim në vetvete, por si një instrument të pretenduar për të ndryshuar perceptimin ndërkombëtar të Kosovës.

Në këtë kuptim, Prokuroria nuk e lexon dokumentin vetëm si një plan fetar. Ajo pretendon se bëhet fjalë për një strategji politike dhe operative, ku financimi i objekteve fetare do të ishte vetëm një nga mjetet.

Migrimi dhe largimi i shqiptarëve

Një tjetër pjesë e skenarit lidhet me migrimin.

Sipas dokumentit, krijimi i një atmosfere ku qytetarët do të ndiheshin sikur jetonin në një “shtet të huaj” do të mund të nxiste një pjesë të të rinjve të largoheshin nga Kosova, ndërsa pjesa tjetër do të orientoheshin më shumë drejt fesë.

Dokumenti përmend më pas edhe Turqinë dhe një skenar migrimi të shqiptarëve drejt saj, duke pretenduar se ky proces do të realizohej përmes udhëheqësve fetarë, punësimit dhe kushteve të favorshme të migrimit, dhe jo përmes forcës.

Ky është një pretendim jashtëzakonisht serioz dhe kërkon prova të pavarura për t'u verifikuar.

Pse Prokuroria e lidh dokumentin me BIA-n?

Pyetja kryesore është pse një dokument i tillë është bërë pjesë e aktakuzës për spiunazh.

Sipas Prokurorisë Speciale, rëndësia e tij nuk qëndron vetëm te përmbajtja. Prokuroria e sheh dokumentin në lidhje me kontaktet dhe veprimtarinë e pretenduar të Shehollit me strukturat e BIA-s serbe.

Në këtë këndvështrim, fakti që dokumenti ndodhej në telefonin e tij dhe se, sipas aktakuzës, ai ia kishte dërguar një personi tjetër më 5 gusht 2025, përdoret si pjesë e një tabloje më të gjerë provash.

Por kjo nuk do të thotë se një dokument i ruajtur ose i dërguar nga një person është automatikisht dokument i hartuar nga shërbimi sekret që pretendohet se qëndron pas tij. Origjina e dokumentit, autori, mënyra se si ka arritur te Sheholli dhe qëllimi i shpërndarjes së tij janë çështje që duhet të provohen.

Pyetja më e madhe: a janë financuar realisht xhamitë?

Kjo është ndoshta pyetja më interesante që lind nga publikimi i dokumentit.

Nëse pretendimi për financimin nga “ambasadat islamike në Beograd” do të provohej me dokumente financiare, atëherë do të bëhej fjalë për një çështje shumë më konkrete sesa një material propagandistik ose strategjik.

Do të duheshin kërkuar:

• transfertat bankare;
• donatorët dhe përfituesit;
• dokumentet e ndërtimit;
• lejet komunale;
• kontratat me kompanitë ndërtimore;
• regjistrat e organizatave fetare;
• burimet e deklaruara të financimit;
• lidhjet ndërmjet donatorëve dhe projekteve konkrete.

Pa këto prova, është e drejtë të thuhet vetëm se dokumenti pretendon një skemë të tillë financimi.

Ky dallim është thelbësor edhe për të mos stigmatizuar komunitetin mysliman të Kosovës. Ndërtimi i një xhamie, financimi i një institucioni fetar apo ushtrimi i besimit islam nuk përbën në vetvete provë të radikalizimit apo të një aktiviteti kriminal.

Çfarë dimë dhe çfarë nuk dimë?

Nga informacionet e bëra publike deri tani, dimë se dokumenti “Top Secret 2” është përfshirë nga Prokuroria në aktakuzën ndaj Fatmir Shehollit; se sipas aktakuzës ai është gjetur në telefonin e tij; se dokumenti ishte në gjuhën serbe; se pretendohet se Sheholli ia dërgoi atë “Viktor Makedonija” më 5 gusht 2025; dhe se Prokuroria e konsideron relevant për pretendimet e saj për lidhjet me BIA-n.

Dimë gjithashtu se dokumenti përshkruan një skenar që përfshin financimin dhe ndërtimin e xhamive, zgjerimin e medreseve, ndikimin te figura publike dhe një objektiv afatgjatë për ta paraqitur Kosovën si një shoqëri të radikalizuar.

Por ende nuk duhet të themi si fakt të përfunduar se:

Serbia ka financuar xhamitë në Kosovë; ambasadat konkrete kanë dhënë para; persona konkretë janë rekrutuar; ose se dokumenti është provuar si plan zyrtar i BIA-s.

Këto janë pikërisht çështjet që kërkojnë prova të tjera.

Përfundim: një dokument që ngre pyetje serioze

“Top Secret 2” është një material jashtëzakonisht i rëndë për shkak të asaj që pretendon: një strategji afatgjatë ku feja, financimi i objekteve fetare, arsimi, diaspora, media, politika dhe migrimi paraqiten si pjesë të një skenari të vetëm.

Nëse pretendimet e dokumentit do të konfirmoheshin nga prova të pavarura, atëherë çështja do të shkonte shumë përtej një rasti individual spiunazhi. Do të ngriheshin pyetje mbi financimin ndërkufitar, ndikimin e huaj dhe përdorimin e strukturave fetare për qëllime politike.

Por deri në atë pikë, duhet të ruhet një vijë e qartë mes asaj që shkruhet në dokument, asaj që pretendon Prokuroria dhe asaj që është provuar në gjykatë.

Rasti i Fatmir Shehollit është ende një çështje gjyqësore. Prezumimi i pafajësisë mbetet në fuqi deri në një vendim përfundimtar.

Prandaj pyetja kryesore që mbetet pas publikimit të “Top Secret 2” nuk është vetëm çfarë shkruhet në të?

Pyetja është shumë më konkrete:

A ekzistojnë prova financiare, operative dhe dokumentare që tregojnë se ky skenar është zbatuar realisht në Kosovë – apo kemi të bëjmë me një plan të pretenduar, që ende duhet të provohet?

Përgjigjja e kësaj pyetjeje do të jetë vendimtare për të kuptuar peshën reale të dokumentit në çështjen Sheholli.