KFOR në Kosovë: Sa ushtarë ka dhe cili është misioni i NATO-s?

 Prishtinë, gusht 2026 – KFOR është një nga faktorët kryesorë të sigurisë në Kosovë dhe prania e tij vazhdon të ketë rëndësi të veçantë për stabilitetin e vendit dhe të Ballkanit Perëndimor.

Misioni i drejtuar nga NATO është në Kosovë që nga viti 1999 dhe vepron në bazë të mandatit të Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.

Por sa ushtarë ka sot KFOR-i? Cili është misioni i tij? Dhe çfarë do të ndodhë me trupat e NATO-s në muajt e ardhshëm?

Sa ushtarë ka aktualisht KFOR-i?

Sipas të dhënave më të fundit të publikuara nga NATO, KFOR-i përbëhet aktualisht nga rreth 4.600 ushtarë, të ofruar nga 31 vende aleate dhe partnere.

Kjo shifër mund të ndryshojë në varësi të rotacioneve dhe vendimeve të NATO-s.

Në shkurt 2026, dokumenti zyrtar i NATO-s për KFOR-in tregonte një forcë prej 4.636 ushtarësh nga 33 vende kontribuuese. Italia ishte atëherë kontribuuesi më i madh me 907 ushtarë, ndërsa Shtetet e Bashkuara kishin 590 dhe Hungaria 408.

Kjo tregon edhe një herë se KFOR nuk është një forcë vetëm amerikane apo vetëm e NATO-s. Ai është një mision shumëkombësh ku marrin pjesë shtete të ndryshme evropiane dhe partnere.

Cili është misioni i KFOR-it?

Misioni kryesor i KFOR-it është të kontribuojë në krijimin dhe ruajtjen e një mjedisi të sigurt dhe të qetë për të gjithë njerëzit dhe komunitetet në Kosovë, si dhe të garantojë lirinë e lëvizjes.

KFOR vepron në koordinim me Policinë e Kosovës dhe EULEX-in, secili brenda përgjegjësive të veta.

Kjo do të thotë se KFOR nuk është policia e Kosovës dhe nuk zëvendëson institucionet e saj.

Policia e Kosovës ka përgjegjësitë e veta policore, ndërsa KFOR ndërhyn në kuadër të mandatit të tij ndërkombëtar kur situata e sigurisë e kërkon.

Kur hyri KFOR në Kosovë?

KFOR hyri në Kosovë më 12 qershor 1999, pas përfundimit të fushatës ajrore 78-ditore të NATO-s.

Qëllimi fillestar ishte të parandalonte rikthimin e armiqësive, të krijonte një mjedis të sigurt, të garantonte rendin dhe sigurinë publike dhe të mbështeste përpjekjet ndërkombëtare humanitare.

Me kalimin e viteve, situata ndryshoi dhe misioni i KFOR-it u përshtat me realitetin e ri të sigurisë në Kosovë.

Pse KFOR është ende i rëndësishëm?

Edhe pse situata e sigurisë në Kosovë është përmirësuar në krahasim me periudhat e mëparshme, tensionet në veri dhe marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë mbeten të ndjeshme.

KFOR ka një avantazh të rëndësishëm: është një forcë ndërkombëtare që konsiderohet një faktor stabiliteti nga komunitetet dhe aktorët kryesorë.

NATO e përshkruan KFOR-in si një aktor të besueshëm për Prishtinën dhe Beogradin dhe thekson se misioni ka luajtur rol në uljen e tensioneve në raste të ndryshme.

Çfarë ndodhi pas tensioneve të vitit 2023?

Viti 2023 solli një rritje të ndjeshme të tensioneve në veri të Kosovës.

Si përgjigje, NATO vendosi të përforcojë KFOR-in me trupa shtesë. Në një periudhë, numri i trupave u rrit në më shumë se 4.500, ndërsa forcat rezervë u përdorën për të forcuar praninë e misionit.

Kjo prani e shtuar ishte një sinjal se NATO nuk dëshironte që tensionet lokale të shndërroheshin në një krizë më të madhe sigurie.

A po largohet KFOR nga Kosova?

Jo.

Ky është një dallim shumë i rëndësishëm.

NATO ka njoftuar në qershor 2026 se, për shkak të përmirësimit të situatës së sigurisë, do të fillojë një përshtatje graduale të dispozicionit të KFOR-it gjatë vitit të ardhshëm.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, deklaroi në qershor se KFOR kishte rreth 4.700 trupa në atë moment dhe se, në varësi të rrethanave, forca mund të kthehej gradualisht në nivele prej rreth 3.000 deri në 3.500 ushtarë.

Pra, nuk bëhet fjalë për tërheqje nga Kosova.

Bëhet fjalë për një forcë më të vogël, më fleksibile dhe me më pak detyra statike, nëse situata e sigurisë vazhdon të përmirësohet.

Pse NATO po redukton gradualisht numrin e trupave?

Arsyeja kryesore e dhënë nga NATO është përmirësimi i situatës së sigurisë.

NATO e ka bërë të qartë se çdo ndryshim do të bëhet gradualisht dhe do të varet nga kushtet në terren.

Nëse situata përkeqësohet, KFOR mund të ndryshojë përsëri dispozicionin e forcave.

Pra, reduktimi nuk duhet interpretuar si një vendim i pakthyeshëm.

Çfarë ndodh nëse situata në Kosovë përkeqësohet?

KFOR vazhdon të ketë kapacitet për të reaguar.

Përveç trupave që ndodhen në Kosovë, NATO mban edhe forca rezervë të gatshme për t'u dislokuar nëse është e nevojshme.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për situata të papritura, si tensione serioze në veri, kërcënime ndaj sigurisë së komuniteteve ose incidente që mund të rrezikojnë stabilitetin.

Prandaj, edhe nëse numri i trupave zvogëlohet, kjo nuk do të thotë se NATO humbet aftësinë për të reaguar.

Cili është roli i KFOR-it në veri të Kosovës?

Veriu i Kosovës mbetet një nga zonat më të ndjeshme.

KFOR ka një prani të rëndësishme në veri dhe bashkëpunon me Policinë e Kosovës dhe EULEX-in.

Një nga objektivat kryesore është të parandalohet që incidentet lokale të shndërrohen në konflikte më të mëdha.

KFOR gjithashtu kontribuon në garantimin e lirisë së lëvizjes dhe në krijimin e kushteve të sigurisë për të gjitha komunitetet.

KFOR dhe Ura e Ibrit

Një nga çështjet më të ndjeshme në Mitrovicë është Ura e Ibrit.

Për vite me radhë, KFOR ka pasur rol të rëndësishëm në sigurinë rreth urës.

Megjithatë, zhvillimet e vitit 2026 tregojnë një ndryshim gradual të mënyrës së pranisë së KFOR-it.

Në gusht 2026, NATO filloi gjithashtu një proces të integrimit të pjesëtarëve të Policisë së Kosovës në arkitekturën e sigurisë së KFOR-it në Manastirin e Deçanit, si pjesë e një procesi më të gjerë përshtatjeje të misionit.

Këto zhvillime tregojnë se NATO po kërkon një model ku institucionet e Kosovës marrin gradualisht më shumë përgjegjësi, ndërsa KFOR ruan rolin e tij ndërkombëtar.

Kush e komandon KFOR-in?

KFOR ka një zinxhir të vetëm komandimi.

Komandanti i KFOR-it raporton te Komandanti i Joint Force Command Naples, në Itali.

Sipas NATO-s, komandanti aktual i KFOR-it është gjeneralmajor Özkan Ulutaş, i cili mori komandën më 3 tetor 2025.

Shtabi kryesor i KFOR-it ndodhet në Camp Film City në Prishtinë.

KFOR ka gjithashtu dy komanda rajonale kryesore:

• Regional Command East, në Camp Bondsteel, pranë Ferizajt;
• Regional Command West, në Camp Villaggio Italia në Pejë.

A mund të largohet KFOR një ditë nga Kosova?

Në teori, çdo mision ndërkombëtar mund të ndryshojë në të ardhmen.

Por aktualisht NATO nuk ka njoftuar ndonjë tërheqje të plotë nga Kosova.

Përkundrazi, NATO vazhdon ta konsiderojë KFOR-in një pjesë të rëndësishme të stabilitetit në Kosovë.

Mandati i misionit mbështetet në Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, dhe NATO ka deklaruar se KFOR do të vazhdojë të veprojë në përputhje me këtë mandat.

Çfarë mund të ndodhë gjatë muajve të ardhshëm?

Nëse situata vazhdon të jetë e qetë, KFOR mund të vazhdojë reduktimin gradual të trupave dhe të kalojë në një strukturë më fleksibile.

Nëse tensionet rriten, procesi mund të ngadalësohet ose të ndryshojë.

Kjo do të thotë se numri i ushtarëve nuk është një shifër fikse përgjithmonë.

NATO do ta përshtatë forcën sipas situatës në terren.

Përfundim

KFOR mbetet një nga shtyllat kryesore të sigurisë në Kosovë.

Aktualisht misioni ka rreth 4.600 trupa nga 31 vende, ndërsa NATO ka paralajmëruar një përshtatje graduale të forcës drejt rreth 3.000–3.500 trupave, në varësi të situatës.

Por kjo nuk do të thotë se NATO po largohet nga Kosova.

Misioni kryesor mbetet i njëjtë: të kontribuojë në një mjedis të sigurt, të ruajë lirinë e lëvizjes dhe të ndihmojë në ruajtjen e stabilitetit për të gjitha komunitetet në Kosovë.

Nëse situata e sigurisë vazhdon të përmirësohet, KFOR mund të bëhet më i vogël dhe më fleksibil.

Nëse tensionet rikthehen, NATO ka mundësi të përshtatë përsëri praninë e saj.

Prandaj, e ardhmja e KFOR-it në Kosovë do të varet në masë të madhe nga një faktor: si do të zhvillohet situata e sigurisë në terren.